المرشد الوجيز إلى علوم تتعلق بالكتاب العزيز (ت قولاج) — الصفحة ٣٠٨

1) Ebû Şâme'ye zulüm yapmak üzere sataştıklarında, küfrün topluluğu dağıldı ve suyu bulandı. 2) İlmine saygı göstermeksizin ona kötülük yapmak istediler, ama Allah onu korudu; çünkü o, O'nun kulu idi. 3) Ona zulüm yapmaları ile bozulmaları arasında, Ramazan ayı içinde saydığımız on günden fazla vakit geçmedi. 4) Şam müftüsünü ihmal edilmekten; bir ilim sahibini alçak, zıddını yüksek görülmekten tenzih ederiz. 5) Onun bu mevzuda peygamberlere ve sâlih kullara benzerliği vardır. (Allah, onun hakkında da) vadinden dönmez. 6) Hâdise bize ağır geliyor, fakat biz bu sebeble de bir an için teselli buluyoruz. Allah yokluğunu göstermesin. Sene: 660/1261-62 Ebû Şâme'nin, 654-660 yılları arasında ne işle meşgul olduğu ve nerede vazife gördüğü hakkında bir bilgimiz yoktur. Bir tahminde bulunmak için de, herhangi bir karine mevcut değildir. Onu, 12 Muharrem 660/1261 de Rükniyye medresesinde 61 müderris olarak ilk dersini verirken görüyoruz 62. Bu derste, zamanın kâdılkudâtı İbnu Hallikân Aḥmed b. Muḥammed (öl. 681/1262) de hazır bulunmuştur 63 Sene: 661/1262-63 Zirâî işlerini todvîr etmek üzere bir müddet Rükniyye medresesindeki derslerine ara verip, tarla ve bahçelerine çekildiğini görüyoruz. Bu arada, dumurunu îzah eden ve ziraatin en güzel rızık kapısı olduğunu beyan eden 108 beyitlik bir kasîde de nazmetmiştir. Sene: 662/1264 Dâru'l-hadigi'l-Eşrefiyye 65 şeyhi 'Imâduddîn 'Abdu'l-kerîm b. 'Abdi's-ṣamed'in, 29 Cumâde'l- ûlâ'da vefâtı üzerine, yerine Ebû Şâme tayin edildi ve müteâkip ay içinde 66 ilk dersini verdi. Bu derste, teâmül îcabı 67 zamanın kadılkudâtı ve seçkin bir dinleyici topluluğu hazır bulundu 68. Ebû Şâme'nin bu dersi oldukça ilgi çekici olmuş ve dinleyiciler arasında bulunan bir edib, intibâlarını şu beyitlerle dile getirmiştir 69: 1) العلم والمعلوم قد أدركته (۲) وبعثت في دار الحديث بمعجز مكثت به الالباب طائعة الندى و سماعك البحر المحيط فحدث 70 افتتاح ( المبعث ) و أبان عنه لك والحسن من طرب به لم يمكث 01 Rükniyye medresesi için bk. ed-Dâris I, 253-265. 69 ez-Zeyl s. 216. Müellifimizin Rükniyye medresesindeki hocalığı, tarih zikredilmeksizin- el-Bidâye'de de mezkûr- dur (XIII, 251). 63 ez-Zeyl s. 216; ed-Dâris I, 253. 44 ez-Zeyl s. 222. 65 Dâru'l-badisi'l-Eşrefiyye için bk. ed-Dâris I, 19-47. 6 ed-Dâris I, 23. *7 el-Vâfî, XIII, 40 b. 68 ez-Zeyl s. 230; el-Vâfî, XIII, 40b; ed-Dâris I, 23. Ebû Şâme'nin Dâru'l-hadigi'l-Eşrefiyye şeyhliğine tarih zik- retmeksizin hemen hemen onun hayatından bahseden bütün kaynaklar işaret etmektedir. Misâl olarak bk. Târîbu'l-islâm IX, 265, Gâyetu'n-nihâye I, 366. 69 ez-Zeyl s. 230; el-Vâfî XIII, 40b. 70 "" ifadesi el-Vâfî'den tercih edilmiştir. ez-Zeyl'de ise "dir". -21-
الكتاب — ص ٣٠٨

النص مستخرج آليًّا من صور الكتاب، وقد يقع فيه خطأ.