آيات وسور من تأويلات القرآن — الصفحة ١٩١

Te'vîlâtü'l-Kur'an'dan Tercümeler Söz konusu hususun bir delili de Resûlullah'tan rivayet edilen kutsî bir hadistir. Cenâb-ı Hak şöyle buyurmuştur: "Namazı benimle kulum arasında ikiye taksim ettim. Kul ‘Elhamdülillâh . mâliki yevmi'd-dîn'in sonuna kadar okuyunca -ki bunlar üç âyettir- ‘İşte bu ilk yarı bana aittir' buyurdu. Allah Teâlâ kutsî hadisin devamında ihdinâyı sonuna kadar zikrettikten sonra ‘Bu da kuluma aittir' dedi. Hadisin bu beyanıyla Fâtiha'nın ihdinâdan itibaren sonuna kadar olan kısmının üç âyet olduğu sabit olmaktadar, çünkü sûrenin ikiye taksimi ancak bu şekilde düzenine girer. Cenâb-ı Hak kutsî hadisteki beyanında 'İyyâke na‘büdü ve iyyâke nestaîn' âyeti için 'Bu benimle kulum arasında ikiye bölünmüştür' buyurdu." Böylece bu kısmın tek âyet olduğu ortaya çıkmış oldu. Sonuç olarak Fâtiha sûresi besmele hesaba katılmaksızın [7] yedi âyetten ibaret kaldı. / Zaten bütün âlimlerin görüşü de sözü edilen sûre- nin yedi âyetten oluştuğu yönündedir.2 Bir de besmele taksim hadisinde söz konusu edilmemiştir, demek ki Fâtiha sûresi onsuz yedi âyetten ibarettir. 4 Enes b. Mâlik'ten (r.a.) şöyle dediği rivayet edilmiştir: «Resûlullah'ın (s.a.), Ebû Bekir, Ömer ve Osman'ın (r.a.) arkasında namaz kıldım, bunların hiçbiri 'Bismillâhirrahmânirrahîm'i âşikâre okumamıştır».3 Hz. Ali (r.a.), Abdullah b.Ömer ve bir grup âlimden de aynı mahiyette bir görüş rivayet edilmiştir. Ümmet içinde şöhret bulan kanaat de budur. Şunu da ilâve etmek gerekir ki Hz. Peygamber'e nisbet edilen sihir kıssasında ipliğe atılmış dü- ğümlerin on bir tane olduğu ve Resûlullah'ın besmele çekmeden Muavvize- teyn’i okuduğu nakledilmektedir. Diğer sûrelerin Muavvizeteyn'den bir farkı yoktur. Bir de besmele her sûrenin başlangıcı kabul edildiği takdirde eûzü konumuna girer. Başarıya ulaştıran sadece Allah'tır. 7 [Fâtiha Sûresinin İslâm Dinindeki Yeri] Bizim kanaatimize göre Kur'an'ın anahtarını teşkil eden Fâtiha sûresinin içerdiği muhteva bütün insanlar için vazgeçilmez bir konuma sahiptir. Çünkü bu muhtevada Allah'a yönelik övgü, şan ve şerefle nitelemenin yanında O'nun birliğinin dile getirilmesi, kendisinden yardım ve hidayet talep edilmesi vardır. 1 Mâlik, el-Muvatta”, “Nidâ”, 37; Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, II, 241, 285, 460; Müslim, "Salât", 38; İbn Mâce, "Edeb❞ 52. Buna göre "Sırâtallezîne en amte aleyhim" kısmı müstakil bir âyet olmaktadır. Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, III, 273, 275, 278; Müslim, "Salât", 50, 52; Nesâî, “Iftitah", 22. 2 3 4 İbn Kesîr, Tefsîr, I, 17; Âlûsî, Rûhu'l-ma'ânî, I, 25. 6 5 bk. Buhârî, “Tib", 47-50; Müslim, "Selâm", 43. bk. İbn Kesîr, a.g.e., IV, 574. İbn Kesîr hadisin isnadında bazı problemlerin bulunduğunu kay- detmektedir. 7 Müellif İmam Matürîdî, Kur'an okunacağı zaman eûzü ile başlamayı emreden âyet-i kerîmeye işaret etmektedir (bk. en-Nahl 16/98). 6
KTBe_0062649 — ص ٦

النص مستخرج آليًّا من صور الكتاب، وقد يقع فيه خطأ.