4. Kıraat Kaydı: Bir nüshanın bir âlim huzurunda ders esnasında okunduğunu gösterir kayıtlardandır. Kı- râat kaydı da nüshanın mevsûkiyetini ve
tashih edildiğini gösterir. Bir kitabın veya cüzlerinin
gibi قرأ فلان ، قرأ على فلان . bag ve sonlarında bulunur
ifadelerle başlar. Aslında kırâat ve semâ kayıt- ları arasında bir şekil değişikliğinden başka bir fark yoktur. Kırâat aktif, semâ pasif metodu ifâde eder.
5. İcâzet Kaydı: Bir müellifin bir veya daha fazla eserini bir kimseye rivâyet etme hakkını verdiğini belirten kayıttır. İcâzet verilen şahıs bu eser- leri müelliften okumuş olacağı gibi, müellif tara- fından ilim ve karakterine güvenildiği için de ve- rilmiş olabilir. Hattâ, bazen çocuklara dahi rivâ- yet hakkının verildiğini gösteren icâzet kayıtları vardır. layan bu kayıt yazmalarda daha önceki kayıtlara göre daha azdır.
أجاز فلان -gibi ifâdelerle bag باجازة فلان
6. Münâleve Kaydı: Bir âlim tarafından bir kimseye bir kitabı takdim ederek onun rivâyet hakkını ver- meyi gösterir. İcâzet uzakta olan bir kimseye de verildiği halde, münâvele ancak hazır olan kişile-
ناولني فلان ، ناوله ، ناول فلان re verilebilir. Bunun için
gibi ifâdeler kullanılır.
Buraya kadar bahsedilen beş kayıt bir nüshaya daha önceki asıl nüshadan da nakledilmiş olabilir. Nüs- hadaki kitâbet kaydı, bu kayıtların nakledilmiş olup olamayacağının tâyininde bize yardımcıdır. Bütün bu kayıtlar tarih taşır. Eğer bu kayıtlarda- ki tarih, kitâbet tarihinden daha eski bir zamanı gösteriyorsa asıl nüshadaki kayıtların sûretidir. Eğer kitâbet kaydındaki tarihten sonraki bir tari- hi taşıyorlarsa nüshanın orijinal kayıtlarıdır.
7. Kitâbet (ferağ) Kaydı: Bir nüshanın tamamının veya cüzlerinin sonunda, o nüshanın kimin tarafından, hangi tarihte, nerede yazıldığının gösteren kayıt- tır. Bazen bu üç elemandan biri veya ikisi eksik
28
الجزء 01 — ص ٦٢٧