fetvå istemek bahânesi ile ve kim tarafından gönderildikleri bilinmeyen 84 iki adam geldi ve kendisini öldürmek kasdı ile feci şekilde dövdüler, fakat ölmedi 85. Başına gelen bu felâketten dolayı, ilgili mercilere baş vurmasını ve hakkını aramasını söyleyenlere; işini Allaha havâle ettiği, O'na güvenip dayandığı şeklinde cevap verdi ve bu görüşünü aşağıdaki beyitlerle açıkladı 86:
ما قد جرى فهو عظيم جليل
من يأخذ الحق ويشفى الغليل
و نعم الوكيل فحسبنا الله
۱) قلت لمن قال أما تشتكى
٢ يقيض الله تعالى لنا
اذا توكلنا عليه كفى
1) Bana; başından geçen büyük bir felâkettir, niçin şikâyette bulunmuyorsun? diyenlere de- dim ki :
2) Bizim hakkımızı (geri) alacak olanı Allah Taâlâ hazırlar (bulur) ve mağdur da şifâya erişir. 3) Kendisine güvenip dayandığımızda O bize yeter; Allah bize her hususta kâfîdir ve 0 ne güzel bir istinâdgâhtır.
Müellifimiz bu felâketten 2 ay 21 gün sonra (19 Ramazan 665/13 Haziran 1267) vefat etmiştir 87. Ibnu Keşîr, mütecâvizlerin mezkûr tarihte (çarşamba gecesi), evine ikinci defa gelip onu öldür- dükleri ihtimâlini ileri sürmektedir 86
Ebû Şâme, mezkûr gecenin ertesi günü (yani çarşamba günü) 89, Şam'da Bâbu'l-Ferâdîs mezarlı- ğına defnedildi 9o.
c) Hocaları:
Ebû Şâme, asrının belli başlı birçok âlimlerinden çeşitli mevzularda faydalanmıştır. Muhtelif kaynakların verdiği bilgiye ve “ez-Zeyl” indeki kendi ifadelerine göre bu zevâttan bazıları şunlardır :
1. Ebû Mesûd 'Abdulcelil b. Mendûye el-İsbahânî (öl. 610/1213): Kendisinden hangi dalda faydalandığını katî olarak bilemediğimiz bu zâtı, hocaları arasında en-Nu'aymî zikretmektedir 91 ̧ Müellifimizin otobiografisinde gördüğümüz “Ebu'l-Vakt (öl. 553/1158), Ebû Tâhir es-Selefî (öl. 576/ 1180), Ebu'l-Ferec es-Sekafî (öl. 584/1188), Ebû Țâhir Berekât b. İbrâhîm el-Huşû'î (öl. 598/1202) gibi zevâtin ashâbından bir kısmını dinlemiş ve istifade etmiştir" 92 cümlesi de bunu teyid etmek- tedir. Zira 'Abdulcelil b. Mendûye, bu cümlede ismi geçen Ebu'l-Vakt'ten "Şahîḥu'l-Buhârî" yi rivâyet etmekle tanınır ve bir ara Şam'da da bulunmuştur 93. Bu duruma göre, müellifimizin, bu zâtın “Şahîḥu'l-Buhârî” derslerini dinlemiş olması muhtemeldir.
2. İbrâhîm b. Yûsuf b. Muhammed b. Ebi'l-Ferec el-Mağribî (öl. 612/1215) : Şam'ın meşhur ve muteber kırâat imamlarından biri olan bu zâttan Kur'ân-ı Kerîm'in ilk cüzünü okumuştur.
84 Gâyetu'n-nihâye I, 365.
35 el-Bidâye XIII, 250.
86 ez-Zeyl s. 240; Fevâtu'l-vefeyât I, 253; el-Bidâye XIII, 251; Buğyetu'l-vu'ât s. 297.
87 Tabakâtu's-Subkî V. 62; Gâyetu'n-nihâye I, 365; Şezerâtu'z-zeheb V. 319 v.s.
88 el-Bidâye XIII, 251.
89 Aynı eser ve yer
BO Gâyetu'n-nihâye I, 366; ed-Dâris, I, 24. Fevâtu'l-vefeyât'ta (I, 253) Bâbu Kîsân'a defnedildiği rivâyeti mezkûr ise de, İbnu'l-Cezerî'nin Gâyetu'n-nihâye'deki beyânı görgüye dayanmakta ve "..kabrini ziyaret ettim" ifadesiyle katiyet kesbetmiş bulunmaktadır.
1 bk, ed-Dâris I, 24.
2 ez-Zeyl s. 39.
93 bk. Şezerâtu'z-zeheb V, 42.
* ez-Zeyl 8, 91.
- 23-
الكتاب — ص ٣٠٦