سنن ابن ماجه - باللغة التركية 01-10 — الصفحة ٤٣٦٧

Bâb: 34 KİTABÜ-D'DİYET 361 «Kâtili öldür sen de (kâtili öldürürsen) onun mislisin» buyur- muştur. Parantez içi ifâde diğer rivâyetlerden yararlanılarak ilåve edilmiştir. Bu cümle ile ilgili olarak şöyle bir soru hatıra gelir: Bir müslümanı kasden öldürmek büyük bir günahtır. Bu cinâ- yeti işleyen kişiyi öldürmek ve kısås hükmünü tatbik etmek meşrû- dur. Maktülün velîsi bunu öldürmekle günah işlemiş olmaz. Halbu- ki bu hadiste Resûl-i Ekrem maktûlün velisine: «Sen kâtili öldürür- sen sen de onun misli olursun» buyurmuştur. Bu nasıl olur? Buna cevåben Sindi: Yâni adam öldürme bakımından ikisi aynidir. İkisi de adam öldürmüş olur. Ama birisi haksız ve zulüm olarak cinâyet işlemiş olur. Diğeri ise haklı olarak öldürmüş olur. Resûl-i Ekrem (Aleyhi's-salâtü ve's-selâm) arayı bulmak ve bağışla- maya teşvik için bu ayırımı yapmadan bu buyruğu söylemiştir. Bu gibi hallerde tarîzde bulunmak câizdir. Kasdedilen mânâ şu olabilir: Kâtil, maktûlü kasden öldürmediğine yemin ediyor. Eğer bu sözünde doğru ise kâtili öldürmek câiz değildir. Yâni mânevî yönden mes'û- liyetli bir iştir, demiştir. Nevevi de bu cümlenin yorumu hakkında: Sıhhatlı yorum şudur: Sen kâtili öldürürsen, bir tarafın diğer tarafa bir üstünlüğü ve bir ikram ile iyiliği yoktur. Çünkü maktûlün velîsi kâtili öldür- mekle hakkını tam olarak almış olur. Fakat kâtili bağışlarsa, üstün- lük, minnet, iyilik, bol sevab ve dünyada bol takdir kazanmış olur. Bir kavle göre bundan maksad şudur: Kâtili öldürmekle maktûlün velisi de adam öldürmüş olur. Fakat birinci cinâyet haram olan bir cinâyettir. İkincisi ise helâl olan bir cinâyettir. Bununla beraber iki- si de öfkeye uymak, nefsî arzûyu gerçekleştirmek hususunda eşit- tir. Özellikle Resûl-i Ekrem (Aleyhi's-salâtü ve's-selâm), kâtili bağış- lamayı talep ettiğine rağmen maktûlün velîsi bu taleb'e rıza gös- termeyip kâtili öldürme yolunu tercih ederse ne değeri kalmış olur, diye bilgi vermiştir. BU İKİ HADİSTEN ÇIKARILAN HÜKÜMLER 1. Maktûlün velîsi kasden cinâyet işleyen kâtili, öldürmek, kan bahasını almak ve kâtili bağışlamak hususunda muhayyerdir. 2. Devlet yetkilisi, kısâsı gerekli kâtili bağışlamak için maktû- lün velisinden ricâda bulunabilir. 3. Kisas edilmesi gerekli kâtilin kaçması endişesi bulunduğu takdirde onu bağlamak câizdir. 4. Bağlı olan sanığın bu durumda, yâni bağlı olduğu halde ifâ- de vermesi câizdir.
الجزء 7 — ص ٣٦١

النص مستخرج آليًّا من صور الكتاب، وقد يقع فيه خطأ.