360
SÜNEN-İ İBN-I MÂCE
Enes (Radıyallâhü anh) dedi ki: Kâtil, (bağlı bulunduğu ve son anda çözülen) kayışını yederek, ev halkının yanına doğru gider va- ziyette görüldü. Enes (Radıyallâhü anh) dedi ki; maktülün velîsi ga- liba katili bağlamıştı.
(Müellifin şeyhi) Ebû Umeyr dedi ki: İbn-i Şevzeb, Abdurrah- man bin el-Kâsım'ın şöyle söylediğini rivâyet etti: Peygamber (Sal- lallahü Aleyhi ve sellem)'den sonra (yâni O'ndan başka) hiç kim- se (maktûlün velîsine) : «Kâtili öldür, şüphesiz sen de (onu öldürür- sen) onun mislisin» diyemez.
İbn-i Mâceh dedi ki: Bu, Remlilerin hadîsidir. Yalnız onların ya- nında bulunur, (onlardan başka hiç kimsenin yanında bulunmaz.)"
İZAHI
Ebu Hüreyre (Radıyallâhü anh)'ın hadîsini Tir mi- zi, Ebû Dâvûd ve Nes âî de rivâyet etmiştir. En es (Radıyallahü anh)'ın hadisini Ne s â î de rivâyet etmiştir.
Müslim, Ebû Dâvûd benzerini de Vâil bin Hücr etmişlerdir.
ve Nes âi bu hadislerin bir (Radıyallâhü anh)'den rivâyet
Hadislerde geçen "Nis'a" deve ve benzeri hayvanların yuların- da kullanılan bir nevi kayış mânâsınadır.
Hadislerde söz konusu cinâyet zâhiren kasden işlendiği için Pey- gamber (Aleyhi's-salâtü ve's-selâm) kâtili maktûlün velisine kısas için teslim etmiştir. Kâtil kasden öldürmediğine yemin edince, Resûl-i Ekrem (Aleyhi's-salâtü ve's-selam) maktûlün velisini uyarmıştır. Peygamber (Aleyhi's-salâtü ve's-selam)'in «Eğer kâtil doğru söylü- yor ise» emri, şu hükmü ifade eder: Zâhirine göre kasden işlenmiş bir cinayetin kasden olmadığına dair kâtilin yaptığı savunma mû- teber değildir. Ama maktûlün velîsine uygun ve ihtiyatlı olanı o kâ- tili öldürmekten vazgeçmesidir. Çünkü kâtil bu savunmasında sa- mîmi ve doğru sözlü ise maktûlün velîsi onu öldürmekle günaha gir- miş olur.
İkinci hadiste sözü edilen cinâyet olayında Peygamber (Aleyhi's- salâtü ve's-selâm) kâtilin bağışlanmasını, sonra diyetin alınmasını maktülün velisine teklif etmiş ise de velî bu iki teklife rıza göster- meyince kâtil, kısâs edilmek üzere kendisine teslim edilmiş ve bu ara- da Peygamber. (Aleyhi's-salâtü ve's-selâm):
الجزء 7 — ص ٣٦٠