سنن ابن ماجه - باللغة التركية 01-10 — الصفحة ٣٦٧

Bab 13 MUKADDİME 315 «Sıkıntılı durumlarının değişmesi yakın olmakla beraber kulla- rının ümitsizliğe kapılmalarına Allah güldü» buyurdu. Ebû Rezîn de- di ki ben: Yâ Resûlallah! Rab (Taâlâ Hazretleri) güler mi? diye sordum. Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve sellem) : «Evet!» buyurdu. (Bunun üzerine) Ben: Gülmek vasfını taşıyan bir Rab'ten daima hayır buluruz, dedim.» Not: Zevâid'de şöyle denilmiştir: İbn-i Hibbân, râvi Vekî'i sıka râviler ara- sında zikretmiştir. Senedin kalan râvilerini Müslim huccet saymıştır. İZAHI -Gülmek Allah Teâlâ Hazretlerine göre sıfat-1 fi'liyye'dendir, ki bir çok âlim tarafından bu vasıf rıza ve hayır dilemesi şeklinde yo- rumlanmıştır. Bazılarına göre gülmek ile bol rahmet kasdedilmiştir. Diğer bir kısım âlimler: Allah'ın gülmesi, Meleklerine gülme emri- ni ve iznini vermesinden ibarettir. Nasıl ki; bir Padişah birisinin öl- dürülmesini emrettiği zaman Padişah onu öldürdü denilebiliyor. Bu nevi' tâbirlere Arap dilinde çok rastlanır, demişlerdir. Sind î'de deni- liyor ki bazı muhakkik âlimlere göre infiâl (= bir şeyin teʼsiri al- tında kalmak) kabilinden olan gülmek ve benzeri vasıflar Allah Ta- âlâ'ya isnad edildiği zaman o vasfın sonucu ve gayesi kasdedilir. Ve- yahut o vasfı başkalarında yaratmak muraddır. Bu yoruma göre «Allah güldü» cümlesi Allah güldürdü veyahut gülmek vasfının so- nucu olan Rahmet ve ikramını bahşetti, şeklinde yorumlanmış olur. Ehl-i Tahkik'in mezhebine göre ise Dihk (= gülmek) vasfı Allah Ta- âlâ hakkında vârid olan sıfatlardandır. Bu sıfatın varlığını kabul etmek gerekir. Bununla beraber Allah'ın zatı her türlü benzetme- den tenzih edilir. Nitekim İmam Mâlik'e Allah Teâlâ için vârid olan «İstiva» vasfının mahiyeti sorulduğu zaman: İstivå kelime anlamı bakımından malûm bir şeydir. (86) Allah hakkında kullanılan isti- va'nın keyfiyeti bizce mâ'lûm değildir. Buna iman etmek vacibtir. Ve bunu soruşturmak bid'attır, diye cevap vermiştir. İm a m-1 Mâ - lik'in bu cevabı Ehl-i Tahkik mezhebinin dıhk sıfatı hakkındaki gö- rüşe uygundur. Hadisin metninde geçen «Kullarının ümitsizliği» ile onların ih- tiyaç ve fakirliği kasdedilmiş olabilir. Bu takdirde fıkranın mânası Şöyle olur: Allah, kullarının fakirliğine, zayıflığına, zillet ve hakaretiyle, (86) Doğrulmak, düzelmek, kararlaşmak, istîlâ, taht üzerinde oturmak.
الجزء 1 — ص ٣١٥

النص مستخرج آليًّا من صور الكتاب، وقد يقع فيه خطأ.