1
/NASR SÛRESİ1
Rahmân ve rahîm olan Allah'ın adıyla
1. Allah'ın yardımı ve zaferi geldiğinde!
Tefsir ehlinin tamamı bu âyette zikredilen zaferin Mekke'nin fethinden, yardımın da Resûlullah'ın (s.a.) Mekke halkına galibiyetini sağlayan ilâhî destekten ibaret olduğunu söylemiştir. Fakat Ebû Bekir el-Asam bunun ih- timal dahilinde bulunmadığını belirtmiştir, çünkü Mekke'nin fethi hicretin 8. yılında, bu sûrenin gelişi ise onuncu yılında gerçekleşmiştir. Geçmiş bir olay için “Allah'ın yardımı ve zaferi geldiğinde” (zül, i e↳ (3]) ifadesi kullanılmaz, dolayısıyla Cenâb-ı Hak bu beyanıyla Hz. Peygamber'e lutfet- tiği diğer fetihleri murat etmiş olmalıdır. Evet, Asam naklettiğimize benzer bir açıklama yapmıştır. Şu da var ki “Allah'ın yardımı geldiği zaman" meâlin- deki beyanın "Allah'ın yardımı geldiğine göre” mânasında olması mümkün olup dil açısından bunda bir sakınca yoktur. Kur'ân-ı Kerîm'de gelecek za- man zarfı olan “izâ”nın geçmiş zaman zarfı “iz” yerine kullanılması çokça yer almaktadır. Durum burada da öyle ise âyeti müfessirlerin dediği gibi Mek- ke'nin fethiyle açıklamak isabetli olur. Bundan başka “İzâ câe nasru’llahi”nin "Kad câe nasru'llahi” (al-15), yani “Allah'ın yardımı artık gelmiştir" mânasını taşıması da sûrenin devamında zikredildiği üzere insanların bilâhare grup grup Allah'ın dinine girmesinden itibaren gerçekle- şen zafer ve fetihleri murat etmiş olması da ihtimal dahilindedir.
[83]
/Âyetteki "nasrullah” terkibi Allah'ın zafer vermesi ve düşmanlarını ba- [84] şarısız kılması demektir. Bir başka yorum da âyette zikredilen yardım ve fetih Cenâb-ı Hakk'ın peygamberine müyesser kıldığı mânevî açılımlardır, meselâ risâleti emrettiği gruplara tebliğ etmesi ve yerine getirmesini istediği husus- ları ifa etmesi gibi; evet Cenâb-ı Hak bu açılımları Habîb'ine nasip etmiş ve onların eksiksiz olarak yerine gelmesini müyesser kılmıştır. Şayet mâna bu ise sözü edilen hususların gerçekleşmiş olması Resûlullah'a ölümünün dolaylı olarak haber verilmesi anlamına gelir. Nitekim müfessirler sûrenin, Hz. Pey- gamber'e ölümünü haber verdiğini ifade ederler; bu sonuca ulaştıran çıkarım yolları söz konusu ettiğimiz hususlardan ibarettir.
1 Kur'ân-ı Kerîm'in 110. sûresi olup Medine'de nâzil olmuştur.
77
KTBe_0062649 — ص ٧٧