[51]
Te'vîlâtü'l-Kur'an'dan Tercümeler
anlaşılmaktadır. Eğer sözü edilen taşıma rivayeti sabitse bu, bizzat levhaları taşımaya değil onlarda kayıtlı bulunan emir, nehiy, ilâhî emanetin gereklerini ye- rine getirmeye ve Allah'a karşı lâyıkınca saygılı davranmaya yönelik olmuştur.
Şimdiye kadar söylediklerimiz bazı âlimlerin âyet hakkındaki yorumların- dan ibaretti.
Bana gelince bahis konusu âyetin gerçek yorumu hakkında herhangi bir bilgiye sahip değilim. Âyetin hatırlatma ve dikkat çekme fonksiyonu olmasaydı "Bu ilâhî beyan tefsiri yapılamayan, mânası gizli kalan muteşâbih grubundan- dır" derdik. Fakat sözü edilen ilâhî kelâm öğüt sunma ve okunup kavranması insan anlayışına indirgenen Kur'an gibi bir nimetin şükrünü eda etme konu- munda bulunduğundan yorum yapmaya ihtiyaç duyduk.
“İşte bu misalleri belki düşünürler diye insanlara gösteriyoruz” meâlindeki ilâhî beyanın mânası açıktır.
22. O, kendisinden başka tanrı bulunmayan Allah'tır. Görülmeyeni de görüleni de bilendir. O, rahmân ve rahîmdir.
Bazı âlimler "hüve”nin ilâhî isimler içinde en üstün konumda bulunanlar- dan olduğunu söylerler. Resûlullah'ın (s.a.) Ehl-i beyt'i mensuplarından birinin “Yâ hû, yâ men lâ hû illâ hû!” („ Y! Yes) [Ey O, ey kendisinden başka gerçek varlık bulunmayan O!] diye dua ettiği nakledilmiştir. Bu sözün anlamı her şeyin O'nun mevcudiyeti sayesinde varlık kazanmış olması şeklindedir.
هو
هو
"Görülmeyeni de görüleni de bilendir." Bu konuda üç görüş ileri sürülmüş- tür. Birincisi "O, insanların duyularını aşanları da, duyu çerçevesine gireni de bilendir" şeklindedir. İkincisi “Olanı da olacağı da bilendir” mânasına. Üçün- cüsü ise “Olanı ve keyfiyetini yani vücut bulduğunda nasıl varlık kazandığını bilendir" biçiminde.
"O, rahmân ve rahîmdir." Bu ikisi "rahmet"ten türemiş isimlerdir.
/ Bu âyet-i kerîmede dört hususun açıklaması yer almaktadır. Birincisi âyette tevhidin vuzuha kavuşması söz konusudur; bu da “O, kendisinden başka ilâh bulunmayan Allah'tır" meâlindeki cümledir. Çünkü ilâh mâbud demektir. Yani O'ndan başka bütün mâbudlar bâtıldır. İkincisi sözü edilen ilâhî kelâmda dikkat çekme ve uyarma faktörü mevcuttur. Şöyle ki insan bütün davranışla- rında Allah Teâlâ'nın kendisine müttali olduğunu ve daima ilmi çerçevesinde bulunduğunu hatırından çıkarmamalıdır. Bu da "Görülmeyeni de görüleni de bilendir." meâlindeki beyanın bir sonucudur. Üçüncüsü âyet-î kerîmede Allah'ın rahmetine özendirme unsuru ve dünya ile âhirette insanlara verilen bütün ni- metlerin yüce Allah'tan olduğunun haber verilmesi bahis konusudur. Çünkü
48
KTBe_0062649 — ص ٤٨