مقدمه ذات الشفا
وَ مِنْ عادتى حُبُّ الدِّيارِ لِأَهْلِها و للناس فيما يعشقون مذاهب و از آنجا که «شرف المكان بالمکین است این شبه مثلث شکل منطقه آلان نظر بسیاری از نویسندگان عرب و عجم را به سوی خود جلب نموده است. و در نوشتارهای خود به پاس یاران آن دیار تجلیل و توصیفی از منطقه نموده اند و از غم هجران آن ولایت
۱ مرا در کوی یار و جای فرود آمدن دوست توقفی است تا که نوار عشق و شور از یاران گذشته و سکنه بیرون رفته برایم حدیثی خواند و دیده با گوهر اشک تابناک آنرا بنویسد و خوی منست که خانه و لانه را به هوای صاحبش دوست دارم و در دانشگاه عشق هر کسی را راه و رسمی ویژه ای میباشد. ۲- از جمله اینجانب قصیده ای در مدح آلان و سوز هجران سروده ام که به این بیت مطلع آن شروع می شود: نسيم الصبح زُرْمِنِّي رُبا آلانَ قَبْلُها که بوی دوست می آید از آن پاکیزه منزلها. و ملا عبدالله بیتوشی نیز در دیار غربت احساء به یاد زادگاه خود منطقه آلان قصیده غرای خود را انشاء فرموده که در کتاب صرف العنايه نَصَّ آن به شیوۀ ذیل نقل شده و جهت افاده برادران نوشته میشود
الأحَى بيتوشاً و اكنافها التي يكاد يُرَوَى الصَّادِياتِ سرابها رابيعُ يُزري بالعبيرِ رُعَامُها و تَهْزَا الطبئي النفورِ كِعَابُها بلاد بِها حَلَّ الشَّباب تمائمي و أول أرض مَس جلدي تُرابُها ان لي مِنها عَرين وكانَ مِنْ مقامی لَها سَحْبٌ سَكوبٌ رُبابها ولَمْ تَنْبُ بي إِنْ يَنْبُ يوماً بِأَهلِهِ مَكانٌ وَلَمْ يَنْعَى عَلى غرابها ولكن دعاني لاغترابي مَعْشَرٌ غيات اذالاً هوال هاجَ عُبابها فَها جَرْتُها هَجْر هَجْر الحـــــــام قرابَهُ على رغمها تبكي على هضابها يعز على الأنسان توديع نوره و شود جعادٍ أَنْ تَنَائى شبابها و رب قضايا لا أبا حَسَنٍ لها بعد ابعادى فجل مُصابها وعُوضْتُ عنها في اغترابي رفعةً مِنَ الدَّهْرِ يُعْيِي النَّيْرين طلابها على أنني اَهْتَر مَهُمَا ذَكَرْتُهُ كَما مَالَ بالقوم السكارى شرابها فالقلب مِنْ شَوْقي إليها أنْصِداعُهُ ولِلعَيْنِ مِنْ نُوحي اليها انسكابها لعل الليالي أن يُبَدِّلُنَ حالتي بأخرى فَمِنْ عاداتِهِنَّ انقلابها.
لَعَلَّ
الجزء 1 (المقدمات) — ص ٧