النكت الطريفة في التحدث عن ردود ابن شيبة على أبي حنيفة - الكوثري — الصفحة ٥٧٧

Zikredildiğine göre şüphesiz Ebû Hanife demiştir ki: “Bu alış; fasittir, caiz olmaz.” Ben derim ki: Aktin gereği olmayan bir şeyin şart koşulması, alış verişi fesheder. Ebû Hanife'nin meşhur görüşü budur. İmamı Muhammed İbnü'l-Hasan eş-Şeybânî, "el-Muvattâ”da şöyle demiştir: أخبرنا مالك أخبرنا نافع عن عبدالله بن عمر عن عائشة زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَادَتْ أنْ تَشْتَرِئَ وَلِيدَةً يَعْنِي بَرِيرَةَ فَتَعْتِقُهَا، فَقَالَ أَهْلُهَا: نَبِيعُكِ عَلَى أَنْ وَلَاءَهَا لَنَا، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: لَا يَمْنَعُكَ ذَلِكَ، فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ. Bize Malik haber verdi. O, Nâfi'den; o, Abdullah İbni Ömer'den; o da Peygamber salla'llahü aleyhi ve sellem'in zevceyi muhteremesi Hz. Âişe'den nakletmiştir. Hz. Âişe bir kız çocuğunu (yani Berîre'yi) satın alıp azat etmek istemişti. Ailesi ona dedi ki: "Biz onu, Velâ Hakkı bizde kalmak şartıyla sana satalım." Hz. Âişe demiştir ki: "Ben bu durumu Resulullah salla'llahü aleyhi ve sellem'e zikrettim." O da şöyle buyurdu: “Bu, seni, (azad etmekten) men etmesin. Hiç şüphesiz ki Velâ Hakkı azad edene aittir." İmamı Muhammed İbnü'l-Hasan eş-Şeybânî demiştir ki: Biz de bu hadisteki ifade edilen görüşü alırız. Velâ Hakkı azad edene aittir, ondan başkasına çevrilemez. O, aynen nesep hususu gibidir. İşte o görüş, Ebû Hanife'nin ve bizim Hanefî fukahasının umumunun görüşüdür. JAY Onun arkadaşı bile, onun bu hadsini, nass olarak aldıktan sonra, Ebû Hanife, hadisin neresine muhalefet etmiş olabilir? Evet Ebû Hanife, mükâteb kölenin (yani azatlığı anlaşmaya bağlanmış kölenin) satışını mübah görmez. Ancak (ödemekten) aciz kaldığında, olabilir. Fakat, bazı rivayetlerde geçtiğine göre, mükateb bir köle olan Berîre de (istenilen parayı ödemekten) aciz kaldığından, (kendisini satın alması için) Hz. Âişe'ye müracaat etmiştir. Çünkü, “İmamı Şâfîî, "Müsned''inde şöyle demiştir: أخبرنا محمد بن الحسن عن يعقوب بن إبراهيم - وهو أبو يوسف - عن عبد الله بن دينار عن ابن عمر رضى الله عنه أَن النَّبي صلى الله عليه وسلم قَالَ: الْوَلَاء لَحْمَةٌ كَلَحْمَةِ النَّسَبِ لَا يُبَاعُ وَلَا يُوهَبُ Bize Muhammed İbnü'l-Hasan haber verdi. O, Yakup İbni İbrahim'den;- o kimse, Ebû Yusuf'tur- o, Abdullah İbni Dinar'dan; o da İbni Ömer'den şöyle nakletmiştir: Şüphesiz Peygamber salla'llahü aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: Velâ, nesepteki et gibi sanki bir et parçasıdır. Satılamaz ve hibe de edilemez. ٣١٥
KTBe_0104891 — ص ٣١٥

النص مستخرج آليًّا من صور الكتاب، وقد يقع فيه خطأ.