Bâb: 21
KİTABÜ-D'DİYET
325
kâfir zimmi olsun müstemen olsun başka nevîden olsun fark etmez, demiştir.
Avnü'l-Mabûd yazarı da özetle şu bilgiyi verir:
"Bu hadis, bir kâfiri öldürdüğü için bir müslümanın kısâs edil- meyeceğine delildir. Öldürülen kâfir harbi ise bu hüküm hakkında ittifak ve icmâ vardır. Öldürülen kâfir şâyet zimmî ise cumhûra göre hüküm aynıdır. Fakat, Ebû Hanife, onun arkadaşla- ri, Naha î ve Şa'bî'ye göre öldürülen kâfir zimmî ise onu öldüren müslüman hakkında kısâs hükmü uygulanır."
İbn-i Abbas (Radıyallâhü anh)'ın hadîsinin son cümle- si Ali (Radıyallâhü anh)'in hadîsinin bâzı rivâyetlerinde de mev- cuttur.
Müslüman kişi, zimmî dâhil her hangi bir kâfiri öldürdüğü za- man onun hakkında kısâs hükmü uygulanmaz diyen âlimler İbn-i Abbâ s'in hadîsini ve onun hadîsinin benzeri olan Ali'nin hadisinin son kısmını tercemede beyân ettiğim şekilde açıklamış- lardır. Onlara göre hadisten kasdedilen mânâ şudur: Hiç bir mü'- min her hangi bir kâfiri öldürdüğünden dolayı kısâs olarak öldü- rülmez ve ahid sâhibi, yâni güvence verilen bir gayri müslim öldü- rülmez. Yâni böylesine can ve mal emniyeti verildiği için, hiyânet et- medikçe veyâ güven süresi bitmedikçe dokunulmamalıdır, öldürül- mesi haramdır.
Zimmi kâfiri öldüren mü'min kısâs edilir, diyen E bù Ha- nife, onun arkadaşları, N a h a î ve Şa'bi ise bu hadîsi şöyle yorumlamışlardır:
Hadîsteki kâfirden maksad harbi olan kâfirdir ve hadîsin mâ- nâsı şöyledir: “Bir mü'min harbî olan bir kâfiri öldürdüğünden do- layı kısâs edilmez ve ahid sâhibi (yâni güvence verilen - andlaşma yapan) kâfir ahdi (süresesi) içinde (veyâ ahdine sadakat gösterdiği sürece), harbî olan bir kâfiri öldürdüğünden dolayı kısâs olarak öl- dürülmez."
mez.
Bunlara göre hadîsten çıkan hükümler şunlardır:
1. Bir mü'min harbî bir kâfiri öldürdüğünden dolayı kısâs edil-
2. Zimmî veya müstemen bir kâfir, harbî bir kâfiri öldürdüğün- den dolayı kısâs edilmez.
3. Hadisteki kâfir harbî kâfir anlamına yorumlandığından do- layı bir mü'min harbi olmayan bir kâfiri (mesela bir zimmî'yi veya bir müstemeni) öldürdüğünden dolayı kısâs edilir.
الجزء 7 — ص ٣٢٥