Bab : 9
MUKADDİME
91
Hadis metninde kibir imana karşı kullanıldığı için buradaki ki- birden maksad imana tenezzül etmemek, hakka karşı eğilmemek ve küfürde israr olabilir. Bu takdirde manası açıktır.
İkinci ihtimal: Kibir bilinen manada olup «Cennete girmiye- cek» tabirinden «Önce cennete girmiyecek» manası melhuzdür. Kib- rinin cezasını çektikten sonra cennete girebilecek anlamı taşır.
Üçüncü ihtimal şudur: Cennete girenlerde hiç kibir kalmaz, ki- birden tamamen arınmış tertemiz bir kalble cennete girilir. Nitekim : = «Biz onların göğüslerin- deki kin ve hasedi söküp atmışız. (Kalbleri her türlü gill-u ğişten påk olmuş olur.)» (32)
وَنَزَعْنَا ما في صُدُور من غل
«Kalbinde zerre miktarı iman olanlar cehenneme girmiyecekler. cümlesinden maksad ise; böylelerin ebedi kalmak üzere cehenneme girmemeleridir. Çünkü ehli imandan bir kısmının, günahları dolayısı ile cehenneme girecekleri, fakat zerre kadar imanı olanların neti- cede cehennemden çıkarılıp cennete girecekleri nasslarla sabittir.
-
٦٠ - حدثنا مُحَمَّدُ بْنُ يَحي ، ثنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِى قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم « إِذَا خَلَّص اللهُ المؤمِنِينَ مِنَ النَّارِ وَأَمِنُوا . فَمَا يُجَادَلَهُ أَحَدِكُمْ لِصَاحِبِهِ فِي الحَقِّ يَكُونُ لَهُ فِي الدُّنْيَا ، أَشَدَّ مُجادلة مِنَ الْمُؤْمِنِينَ لِرَبِّهِمْ فِي إِخْرَانِهِمُ الَّذِينَ أَدْخِلُوا النَّارَ . قَالَ ، يَقُولُونَ : رَبَّنَا ! إخواننا كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَنَا وَيَصُومُونَ مَعَنَا وَيَحُجُونَ مَعَنَا فَأَدْخَلْتَهُمُ النَّارَ . فَيَقُولُ : اذْهَبُوا فَأَخْرِجُوا مَنْ عَرَقْتُمْ مِنْهُمْ . فَيَأْتُونَهُمْ فَيَعْرِفُونَهُمْ بِصُورِهِمْ . لَا تَأْكُلُ النَّارُ صورَهُمْ . فَنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ النَّارُ إِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ . وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ إِلَى كَتَبَيْهِ . فيُخْرِجُونَهُمْ ، فَيَقُولُونَ : رَبَّنَا أَخْرَجْنَا مَنْ قَدْ أَمَرْتَنَا . ثُمَّ يَقُولُ : أَخْرِجُوا مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ وَرُنُ دِينَارٍ مِينَ الْإِيمانِ ، ثُمَّ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ وَزْنُ يَصْفِ دِينَارٍ ، ثُمَّ مَنْ كَانَ
(32) Hicr, 47
الجزء 1 — ص ٩١