آيات وسور من تأويلات القرآن — الصفحة ٢٧١

[93] [94] Te'vîlâtü'l-Kur'an'dan Tercümeler benzemektedir; beşâret genellikle uğur ve müjde statüsünde söz konusu edi- lirse de ceza ve azabın bahis konusu olması halinde uyarı özelliği taşır, “Onları elem verici bir azapla müjdele (uyar)”1 âyetinde olduğu gibi. Künye de buna benzemektedir. Nihaî gerçeği bilen Allah'tır. /2. Ona ne serveti fayda verir ne de kazancı! Bu ilâhî beyan iki şekilde yorumlanabilir. Birincisi “Onun serveti, gücü ve kazandıkları Allah'ın azabından hiçbir şey azaltamaz” şeklinde olabilir, nitekim inkârcılar “Biz serveti ve çocukları fazla olan kimseleriz, dolayısıyla azaba uğratılmayız” demişlerdir. İkincisi "Onun serveti ve kazancı kendisine ne fayda sağladı?” biçiminde. Âyetteki “ve mâ kesebe” (~~~ ↳g) çocuk mânası da içerebilir; yani ha- berde de yer aldığına göre topladığı servet ve sahip olduğu evlât kendisine bir yarar sağlamaz. Ebü'l-Esed Hz. Âişe yoluyla Resûlullah'tan (s.a.) şöyle nakletmiştir: “Kişinin geçimini sağladığı şeylerin en helâl ve temiz olanı ka- zancıdır, çocuğu da kazandığı şeylerden biridir."3 İbn Abbas’a (r.a.) “Kişi kendi evlâdının malından alabilir mi?” diye sorulmuş, o da “Allah dilediği- ne kız çocukları dilediğine erkek çocukları verir” meâlindeki âyeti okumuş ve "Evlât da Allah'ın bize lutfettiği bir nimettir, çocuklarımızın kendileri de malları da bize aittir” demiştir. Nihaî gerçeği bilen Allah'tır. Âyet-i kerîmeyi “Topladığı servet, gösterdiği gayret ve dünya malına olan şiddetli arzusuna rağmen yaptığı harcama ya da insanları Resûlullah'tan, di- nine girip ona katılmaktan alıkoyması ve hakkında sarfettiği kötü sözler ona hiçbir yarar sağlamaz” şeklinde yorumlamak da mümkündür. تبت يدا أبي لهب وقد تب، ما أغنى عنه ماله وما اكتسب 5 :ibn Mesûd'un kuraati söyledir / 3. O, alevli bir ateşte yanacaktır. Yani tutuşan ateşte. Bu âyette Resûlullah'ın nübüvvetinin ispatı vardır, şöyle ki Ebû Leheb'in ateşte yanacağını haber vermiştir. İnsan küfür üzere ölmedikçe cehennemde yanmaz, nihayet Ebû Leheb Hz. Peygamber'in haber verdiği gibi oldu, bu da onun, bu hususu Allah sayesinde bildiğini gösterir. 1 Aslında bu sûrede bundan başka, nübüvvetine delâlet eden iki kanıt da- ha bulunmaktadır. Birincisi Resûlullah bu sûreyi, dini konuda yardımcısının el-İnşikāk 84/24. 2 Sebe' 34/35. 3 Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, VI, 31; İbn Mâce, “Ticârât”, 1. 4 eş-Şûrâ 42/49. 5 İbn Atiyye, el-Muharrarü'l-vecîz, V, 534; Ebu Hayyân, el-Bahrü'l-muhît, VIII, 525. 86
KTBe_0062649 — ص ٨٦

النص مستخرج آليًّا من صور الكتاب، وقد يقع فيه خطأ.