وكان أكثر الرحالة نشاطًا في نجد وأواسط بلاد العرب «هاري سان جون بريدجر فلبي» والذي سمى نفسه «الحاج عبد الله» وقد أتيح له ما لم يتح لغيره من الأوربيين، إذ كان من المقربين إلى جلالة الملك المعظم عبد العزيز بن عبد الرحمن الفيصل آل سعود، ملك المملكة العربية السعودية، ومن ثم فقد قام برحلات كثيرة، وكتب عدة كتب٥، وكانت آخر رحلاته تلك التي قام بها في صحبة العالم البلجيكي «ج. ريكمانز» في شتاء ١٩٥١-١٩٥٢م، وكانت في المثلث الواقع بين جدة ونجران والرياض، وعاد ومعه ١٢٠٠ نقش، منها تسعة آلاف نقش ثمودي، وبقيتها نقوش لحيانية وسبئية، بعد أن زارت البعثة كل ما وجدته من بقايا المدنيات القديمة، في المنطقة الواقعة داخل المملكة العربية السعودية٦.
١ انظر من مؤلفات «ألويس موسل»: Alios Musil، The Northern Hegas، N.Y. ١٩٢٦.
وكذا The Middle Euphrates،N.Y. ١٩٢٧،
وكذا Palmyrena، N.Y.، ١٩٢٨.وكذا The Northern Nejd، N.Y.، ١٩٢٨
وكذا Arabia Petraea، Wien، ١٩٠٧. وكذا In The Arabian Desert، N.Y.، ١٩٣٠
٢ A.J. Jaussen And R. Savignac، Mission Archeologique En Arabie، ٤ Vols.، Paris ١٩٠٤، ١٩١١، ١٩١٤، ١٩٢٠.
٣ T.E. Lawrence، Seven Pillars Of Wisdom، N.Y.، ١٩٣٩
٤ P.K. Hitti، Op. Cit.، P.٧
٥ لعل من أشهر كتب فلبي: H. St. J.B. Philby، Saudi-Arabia، London، ١٩٥٥
وكذا H. St. J.B. Philby، The Background Of Islam، Alexandria، ١٩٤٧
وكذا H. St. J.B. Philby، The Heart Of Arabia، ٢ Vols.، London، ١٩٢٢
وكذا H. St. J.B. Philby، The Land Of Midian، Mej، ٩، ١٩٥٥
وكذا H. St. J.B. Philby، The Last Ruins Of Quraiya، Gj، ١١٧، ١٩٥١
وكذا H. St. J.B. Philby، Arabian Highlands، N.Uy.، ١٩٥٢
وكذا H. St. J.B. Philby، And A.S. Triton، Najran Inscriptions، Jras، ١٩٤٤
٦ أحمد فخري: المرجع السابق ص١٤٨، موسكاتي: المرجع السابق ص٣٧٦.
وكذا The Middle Euphrates،N.Y. ١٩٢٧،
وكذا Palmyrena، N.Y.، ١٩٢٨.وكذا The Northern Nejd، N.Y.، ١٩٢٨
وكذا Arabia Petraea، Wien، ١٩٠٧. وكذا In The Arabian Desert، N.Y.، ١٩٣٠
٢ A.J. Jaussen And R. Savignac، Mission Archeologique En Arabie، ٤ Vols.، Paris ١٩٠٤، ١٩١١، ١٩١٤، ١٩٢٠.
٣ T.E. Lawrence، Seven Pillars Of Wisdom، N.Y.، ١٩٣٩
٤ P.K. Hitti، Op. Cit.، P.٧
٥ لعل من أشهر كتب فلبي: H. St. J.B. Philby، Saudi-Arabia، London، ١٩٥٥
وكذا H. St. J.B. Philby، The Background Of Islam، Alexandria، ١٩٤٧
وكذا H. St. J.B. Philby، The Heart Of Arabia، ٢ Vols.، London، ١٩٢٢
وكذا H. St. J.B. Philby، The Land Of Midian، Mej، ٩، ١٩٥٥
وكذا H. St. J.B. Philby، The Last Ruins Of Quraiya، Gj، ١١٧، ١٩٥١
وكذا H. St. J.B. Philby، Arabian Highlands، N.Uy.، ١٩٥٢
وكذا H. St. J.B. Philby، And A.S. Triton، Najran Inscriptions، Jras، ١٩٤٤
٦ أحمد فخري: المرجع السابق ص١٤٨، موسكاتي: المرجع السابق ص٣٧٦.
٧٤